Ngày Quốc tế Phụ nữ

Những Bông Hồng trong Quốc Hội Âu châu

“ Năm nay, mùng tám tháng ba
Tôi giặt cho Bà cái áo của Ai ?
( Theo Tú Sót )

Nguyễn thị Cỏ May

Hai câu thơ trên của Tú Sót nguyên văn là :

“ Hôm nay, mùng tám tháng ba,
Tôi giặt cho bà cái áo của tôi ” .

Ngày Quốc tế Phụ nữ, nhà thơ tỏ ra biết điều với vợ, phục vụ người Phụ nữ của mình, nên tự giặt lấy áo, không nhờ vợ như thường ngày nữa . Nhưng năm nay, ngày kỷ niệm 8/3, Cỏ May mạn phép nhái câu thơ của Tú Sót “ … giặt áo cho Ai ”, ý muốn nói thân phận người Phụ nữ sau một thế kỷ tranh đấu cho Nữ Quyền, từ Đại hội Phụ nữ xã hội đầu tiên năm 1910 tại Copenhague, thủ đô Đan-mạch, đến nay đã được cải thiện khả quan, người phụ nữ không còn phải gánh chịu những bất hạnh trong gia đình và ngoài xã hội nữa chăng ?

Một thế kỷ máu và nước mắt

Ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, ngày dành cho người phụ nữ trên toàn thế giới, để tri ân những cuộc tranh đấu của họ, xiểng dương những tài ba của họ, đồng thời để thăng tiến những quyền lợi của họ và xác định địa vị vủa họ trong gia đình và trong xã hội .
Từ Ngày Phụ nữ đầu tiên năm 1910 tại Copenhague, thân phận người phụ nữ trên thế giới đã thay đổi bằng những tiến bộ tốt đẹp, nhưng sự bình đẳng Nam/Nữ hảy còn xa vời .
Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ năm nay, Cỏ May tưởng nên nhắc lại quá trình tranh đấu không ngừng nghỉ của người phụ nữ cho Quyển Phụ nữ của mình .

Phong trào phụ nữ đòi nữ quyền khởi nguyên từ năm 1857, tiếp theo, năm 1910 bỡi nữ công nhân nghành dệt ở Nửu ước biểu tình đòi cải thiện điều kiện làm việc và đời sống công nhân. Cùng năm 1910, hằng triệu phụ nữ xuống đường biểu tình ở khắp Âu châu . Bà Clara Zetkin, lãnh tụ Phụ nữ xã hội (không cộng sản), tại Đệ II Quốc tế xã hội, kêu gọi thành lập Ngày Quốc tế Phụ nữ . Qua năm 1917, phụ nữ Nga âm thầm tổ chức biểu tình vì sợ bị chế độ độc tài của đàn ông đàn áp . Chính Phong trào Phụ nữ ở Nga đã khởi động và tham gia tác động cuộc cách mạng Nga năm 1917 .

Từ đó, người phụ nữ can trường tiếp tục tranh đấu để tới năm 1977, Liên Hiệp Quốc chánh thức ban hành Ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ . Năm 1982, Chánh phủ Pháp ban hành Ngày Quốc tế Phụ nữ cho nước Pháp .

Nay, sau 100 năm, ngày 8/3 cho ta cơ hội kiểm điểm lại địa vị người phụ nữ trên thế giới . Riêng ở Pháp, nữ quyền đã diển tiến suốt thế kỷ XX . Họ đã tranh thủ được quyền bầu cử năm 1945 . Tiếp theo, người phụ nữ Pháp lần lần trở nên đông đảo hơn trên chánh trường cũng như trong giới lãnh đạo xí nghiệp lớn . Nhưng phải hiểu những bước tiến này không phải tự nhiên đạt được, mà phải tranh đấu và những đạo luật về bình đẳng giửa Nam/Nữ về chánh trị và lương bổng phải được Quốc Hội thông qua .

Địa vị người Phụ nữ ngày nay

Luật pháp về Nam/Nữ bình quyền được ban hành, nhưng những chức vụ do người phụ nữ đảm nhiệm vẫn không được trả lương bằng đàn ông . Cùng làm một công việc, người phụ nữ lảnh lương kém hơn đàn ông . Tệ hại hơn nữa, ngày nay tính ra vẫn còn 1, 5 triệu phụ nữ thường xuyên bị ngược đải . Thế mà người phụ nữ vẫn can trường âm thầm chịu đựng và tiếp tục tranh đấu ở khắp các mặt trận trên thế giới để Quyền làm Phụ nữ của họ phải được thật sự tôn trọng . Như trong gần đây, ở Tunisie, ở Ai-cặp, ở Lybie và các nước á-rặp khác, đông đảo phụ nữ tham gia biểu tình làm cách mạng lật đổ các chế độ độc tài đã cai trị xứ sở của họ trong nhiều năm dài .

Ở Pháp, trong thời gian dài, chánh trị vẫn được xem là chuyện của đàn ông . Phụ nữ không được bén mảng tới . Cho tới năm 1944, phụ nữ Pháp không được phép đi bầu cử, ra ứng cử . Người phụ nữ đã phải nổ lực tranh đấu để được có mặt đông đảo trên chánh trường như đàn ông . Đạo luật quan trọng hơn hết là đạo luật về quyển bình đẳng Nam/Nữ được Quốc Hội thông qua năm 2000, bắt buộc các chánh đảng phải đưa ứng cử viên Nam/Nữ bằng nhau ra tranh cử . Nhưng luật ấy trên thực tế lại vẫn không thật sự được tôn trọng đúng mức . Ở Pháp, nước của Cách mạng Nhơn quyền, ngày nay, chỉ có 10 % Đại biểu phụ nữ cho lưởng viện Quốc Hội, cơ quan đã chấp thuận đạo luật bình quyền ấy . Riêng trong số 22 Hội đồng Vùng ( Thứ Quốc Hội Vùng, như Quốc Hội Tiểu Bang ở các nước Liên Bang ) chỉ có một Chủ tịch nữ ở Vùng Poitou-Charente là Ségolène Royal thuộc đảng xã hội ( không cộng ản ) .

Theo kết quả điều tra năm 2009, người phụ nữ trên cả thế giới hoạt động chánh trị chỉ mới chiếm được 18, 4 % . Ở các quốc gia Đông Nam Á, số phụ nữ tham gia chánh trị còn rất thấp : 1, 37 % . Riêng ở Việt nam xã hội chủ nghĩa, khắp nơi đều có Hội Phụ nữ Giải phóng, ứng cử và kết quả bầu cử đều do đảng cộng sản hà nội lãnh đạo chặc chẻ mà phụ nữ chỉ chiếm được 8 % Ủy viên TW đảng, tức 15 người trong số 175 Ủy viên của Khóa XI này .

Ngày tàn của “ Đế quốc đàn ông ”

Triều đại nào dù mạnh bạo tới đâu đi nữa thì cũng phải có ngày tàn . Xưa nay, đàn ông cai trị thế giới . Chánh quyền do đàn ông dựng lên, luật pháp do đàn ông lập ra để cai trị thế giới . Và cai trị phụ nữ . Về tông giáo, vẫn chưa có Giáo hoàng phụ nữ, chưa có Huề thượng phụ nữ, mặc dầu luôn luôn có không ít phụ nữ tu học giỏi hơn, đạo hạnh trong sáng hơn . Thậm chí có một vị giáo sĩ do thái giáo đã miệt thị phụ nữ “ Người phụ nữ sẽ phải chết đi chỉ vì họ biết họ là phụ nữ ” .
Người phụ nữ chẳng những không chết đi, mà họ đang âm thầm làm cuộc trường kỳ cách mạng để chấm dứt “ thời đại đàn ông ” hay “ Đế quốc đàn ông ”.
Ngày nay, phụ nữ học hành, làm việc, tiêu thụ và dành lấy cho mình quyền lãnh đạo chóp bu trong nhiều địa hạt, mặc dầu có nhiều chống đối .

Theo báo Financial Times tường thuật, một vị lãnh đạo một xí nghiệp trong số 500 xí nghiệp lớn do báo Fortune xếp hạng, đã phải kêu trời “ Các bà đã nắm lấy quyền lãnh đạo xí nghiệp của tôi, thử hỏi làm sao tôi còn sống được đây ? ”. Hiện tượng phụ nữ vươn lên hàng lãnh đạo xí nghiệp lớn không phải là điều bất ngờ . Tờ nguyệt san chuyên đề của Mỹ Atlantic Monthly đã dành một số đặc biệc viết về “ Thời của Đàn ông hết ” . Đồng thời tờ Foreign Policy có bài với tựa lớn “ Phái mạnh chết rồi ” . Khi nêu vấn đề đàn ông với tầm quan trọng như vậy, không biết phải chăng người ta đang lo ngại về hậu quả địa thế chánh trị của những phản ứng mới của đàn ông ?

Trên thực tế, giới theo dõi những biến chuyển xã hội trong gần đây đã ghi nhận nữ quyền đang thật sự lên ngôi, trong lúc đó, giới con trai đang suy yếu về vai vế cố hữu . Người ta không dám quả quyết hai hiện tượng này có liên quan với nhau hay không . Trong trường học, từ nhiều năm nay, tình hình đã đảo ngược : con trai học kém, thi rớt và bỏ học đông hơn con gái . Và sự thay đổi vị thế đã thật sự bắt đầu rỏ nét trên các nghành hoạt động kinh tế, chánh trị và xí nghiệp .

Sự đổi ngôi này đã gia tăng mau từ năm 2007 do kinh tế khủng hoảng ảnh hưởng mạnh ở đàn ông hơn đàn bà . Báo chí Mỹ gọi hiện tượng suy thoái này dưới tên rất hay là“Men-recession”. Trong số 11 triệu việc làm bị mất vì tình hình khủng hoảng, thì 2/3 là việc làm của đàn ông . Ở Pháp, từ năm 2008, số đàn ông thất nghiệp tăng nhanh gấp đôi số phụ nữ .

Hiện nay, trong ¼ số gia đình ở Mỹ và Âu châu, người phụ nữ lảnh lương cao hơn ông chồng. Và một hiện tượng mới lạ xuất hiện, đang trên đà phát triển mạnh, đó là các ông có nghề mới “ Làm papa-gà mái ”, tức ở nhà vì thất nghiệp, lo việc nội trợ, cho con bú, thay tả cho con, ăn lương vợ . Loại “ gia cầm ” này không còn thuộc giống hiếm quí cần bảo vệ vì ở Canada, “ papa-gà mái ” tăng lên gấp ba trong mấy năm qua .

Mẩu người hùng, người của phái mạnh, nay còn đâu !

Trên qui mô thế giới,người phụ nữ vào năm 2014 sẽ chiếm lợi tức lên đến 18 000 tỉ đô-la, trong lúc đó đàn ông ngày nay chiếm được 13 000 tỉ . Con số này cho thấy người phụ nữ mang nhiều hứa hẹn cho thị trường mới đang lên .

Dĩ nhiên, sự sai biệc lương bổng vẫn tồn tại . Phụ nữ hợp thành những đội ngũ lao động nghèo . Ở Pháp, có tới 80 % công việc làm “ bán thời ”, tức nửa ngày hay 2/3 tháng, do phụ nữ đảm nhiệm . Nhưng khi làm công việc trọn thời hay chánh nghạch thì sự sai biệt lương bổng bắt đầu không còn nữa . Ở Mỹ, phụ nữ độc thân dưới 30 tuổi lảnh lương trung bình 8 % cao hơn đàn ông . Ở Los Angeles, mức sai biệt này lên tới 12 % và 17 % ở Nữu Ước .

Cuộc cách mạng cho nữ quyền của phụ nữ đang thầm lặng tiến hành với những bước vửng chắc . Họ bám chặc vào ghế nhà trường . Ở Đại Học hay Cao đẳng, nữ sinh viên chiếm 56 % và chiếm đa số lớn trong Y, Dược khoa . Những môn học khi học xong dể kiếm việc làm, trước đây, thường dành riêng cho con trai như Toán, Lý, Hóa, Tin học, thì ngày nay lọt vào tay nữ sinh viên .
Trong xí nghiệp lớn thuộc nhóm CAC 40 của Pháp, năm 2010, có 15 % phụ nữ trong Hội đồng Quản trị, tăng 7 điểm từ năm 2007 .
Trong tương lai, trước tình hình người làm việc ngày già đi, việc tuyển người có khả năng sẽ là ưu tiên hơn giới tính .
Trong các nước phát triển, phụ nữ chi phí cho 80 % hàng hóa tiêu dùng . Ở Á châu, phụ nữ kiểm soát 65 % tiêu xài trong gia đình .
Riêng ở Pháp, Chủ tịch của Nghiệp đoàn Chủ nhơn là một phụ nữ, bà Laurence Parisot và Bà Tổng trưởng Kinh tế Christine Lagarde, theo Tạp chí Foreign Policy, được xếp hạng thứ 32 trong 100 nhơn vật có ảnh hưởng lớn của thế giới .

Người phụ nữ đã đẩy đàn ông lui vào vị trí thứ yếu trong lãnh vực nghề nghiệp . Trong cuộc cách mạng dân chủ ở các nước á-rặp hiện nay, người phụ nữ cũng xuất hiện ở hàng đầu bên cạnh những người đàn ông . Họ chia sẻ hơi cay, hứng chịu tên đạn của độc tài . Sự hiện diện tích cực của phụ nữ trong phong trào quần chúng cách mạng bênh vực một nguyên lý là không thể có cách mạng dân chủ mà không có sự bình đẳng Nam/Nữ thật sự .

Năm nay, thế giới long trọng kỷ niệm lần thứ 100 Ngày Quốc tế Phụ nữ . Riêng Quốc Hội Âu châu ở Thành phố Strasbourg của Pháp, năm nay cử hành lễ kỷ niệm khá đặc biệt là đem đặt trên mổi mỗi chiếc ghế của vị Nữ Đại biểu một chiếc Bông Hồng .

Đẹp thay !

Nguyễn thị Cỏ May