Vớt lá trên sông

Tạp văn Cao Thoại Châu

Ngày đi vớt lá trên sông
Vớt bao nhiêu lá mà không thấy mình!

KHI NHÀ THƠ ĐI “VỚT LÁ TRÊN SÔNG”

Cao Thoại Châu (CTC), một khuôn mặt thơ ca từ miền Nam trước năm 1975 với giọng thơ trữ tình và thâm thúy một cách đôn hậu. Hơn bốn mươi năm tôi chỉ gặp anh có đôi lần, cho nên nếu có hiểu anh thì không phải bằng sự hội ngộ ngắn ngủi ấy mà bằng chính con đường văn chương mà anh một đời gắn bó bền chặt, ở đó anh đổ bao say đắm đến miệt mài sinh tử.

Có thể nói CTC đồng nghĩa với văn chương, ngoài ra không còn gì khác. Nói thế để hiểu rằng chính văn chương của anh đã tạc ra dáng hình, đã vẽ nên con người thực của anh một cách rõ nét. Chính văn chương, ở đây là thơ ca, đã dung nạp anh, hay ngược lại cũng vậy, anh đã dung nạp cả một trời thơ ca sáng láng. Với anh dường như thơ ca đã vận vào đời mình như một định mệnh. CTC đã tồn tại bằng cảm xúc thơ ca của mình, nói cách khác, thơ ca là một cách thế để anh hiện diện với đời. Mấy mươi năm như thế, dù bao vật đổi sao dời, dù bao thăng trầm thế sự, dù cuộc đời dâu bể, anh vẫn là người chung thủy với thơ ca.

Nhưng hôm nay trên tay bạn không phải là một tập thơ. CTC đến với chúng ta bằng một diện mạo mới. Khác với thơ như một sự òa vỡ của cảm xúc, ở đây CTC tự thu mình lại để ném cái nhìn vào đời, vào sự vật ngoại giới, vào quá khứ cũ kỹ của nội tâm, vào thế giới hoài niệm mãi ấp ủ trong lòng. Giờ đây là trọng lượng của từng con chữ mà anh nâng niu, dễ dàng lấy ra như từ trong túi mà xếp đặt để nói cho thấu lý đạt tình với người tìm đọc văn của anh. Nhưng đôi khi anh cũng chỉ nói với chính mình thôi, như một sự giãi bày với thân phận. Đời ra sao anh cũng chỉ cảm xúc và suy nghĩ như thế. Những trang sách triết học của một thời như một sự tra hỏi cuộc đời xoáy sâu mải miết vào lòng anh và anh chợt nhớ ra một điều, “tôi suy nghĩ, vậy là tôi hiện hữu”. CTC muốn hiện diện với đời nên dường như lúc nào anh cũng phơi bày những suy tưởng của mình lên mặt giấy. Có lẽ anh nghĩ rằng cuộc đời sẽ lãng quên anh ngay nếu một ngày nào đó anh không còn suy tưởng được nữa. Có vậy mà CTC đều đặn miệt mài viết như một đứa trẻ mãi vui đùa với thứ đồ chơi của mình. Ngày trước giữa một cuộc sống quá ư tàn khốc, giữa ngọn lửa chiến tranh như muốn đốt cháy cả một thế hệ, giữa những khắc khoải siêu hình, vậy mà cảm xúc thơ của anh vẫn dạt dào và thanh thoát. Ngày nay giữa bộn bề bình yên, anh vẫn tẩn mẩn, vẩn vơ bên ngoài cái hào nhoáng não nề của cuộc sống để trở về với nỗi u hoài hiu hắt, niềm im lặng quạnh hiu, sự khép kín rỡ ràng của chính mình, tuy vậy anh vẫn không hề mất đi cái khoáng đạt của tâm hồn. Trong văn chương của CTC, chúng ta không tìm thấy một cánh bướm Lão Trang nào nhưng cũng không hề tìm thấy bóng dáng người khách lạ hiện sinh nào cả. Chẳng có viễn tượng gì ghê gớm, đơn giản văn chương của anh chỉ ươm mầm cảm xúc và suy tưởng từ thực tế cuộc đời quá đỗi thân thiết đã cho anh cả một trường thiên ngọt ngào lẫn đau thương.
Giờ đây dường như CTC đang góp nhặt những trầm tư theo từng năm tháng để gieo mối giao cảm cho những ai yêu sự trìu mến của cuộc đời, và trên hết để trả lời cho những thao thức bất tận về con đường trần thế. Theo thời gian anh vẫn không ngừng thưa gửi, không ngừng lột tả cái sâu kín, cái thâm trầm của một tâm hồn dễ rung cảm, của một trí năng biết phân tích một cách tinh tế và lý sự phân minh trước mỗi hoàn cảnh đời.

Tập sách “Vớt lá trên sông” (một loại tạp bút, tạp văn, tản văn, tản mạn, nhàn đàm, tùy bút…) như một phác thảo về chính con người và cuộc đời của CTC. Bức tranh chỉ là những nét chấm phá thủy mặc nhưng đã cho ta thấy tính cách tâm hồn một nhà thơ, người đi xuyên hết một số phận thăng trầm mà vẫn giữ được nét tinh khôi kỳ thú. Dường như ta thoảng thấy đâu đây nụ cười thần bí của một người vừa bước lên từ vực thẳm, ngắm nhìn thiên nhiên rực rỡ, mặt trời chói chang và cuộc đời xôn xao ngoài kia. Và anh đã trải lòng mình ở đây, bằng ngôn từ dung dị, không kiểu cách, chẳng ẩn ngữ như một ký hiệu ước lệ để mà nhận ra nhau, đến với nhau...

Nguyễn Phú Yên

Xin vào link dưới đây để đọc Tạp văn Cao Thoại Châu:

(http://www.daihocsuphamsaigon.org/thovan/caothoaichau.html)